Alweer ruim twee maanden geleden bezocht ik in Zweden het schrijvers- en illustratorenfestival SmåBUS. In de mooie omgeving van Zuid-Zweden waar Astrid Lindgren werd geboren en haar boeken schreef. Gedurende een aantal dagen kwamen vakgenoten en andere creatieven uit Zweden, Vlaanderen, Portugal en Nederland bijeen en konden we luisteren naar lezingen, meedoen met workshops en genieten van heerlijke fika’s (de Zweedse koffietafel).

Knoeien op een servet

Een van de workshops, de koffievlek-workshop, werd gegeven door Marcus-Gunnar Pettersson, een Zweedse illustrator. Hij vertelde dat hij in zijn creatieve proces op een gegeven moment helemaal was vastgelopen en er met moeite iets uit zijn vingers kwam. Het was zo erg dat hij in een burn-out belandde. Op een ochtend zat hij met een vriend in een koffietentje ergens in Zweden, waarschijnlijk gedurende fika-tijd en morste wat koffie op een servet. Hij keek naar de vlek en zag er een beeld in. Natuurlijk heb je als illustrator altijd wel een pen of potlood op zak, dus hij tekende het beeld op het servetje. Hij verbaasde zichzelf over wat hij had getekend en zag dat hij iets nieuws had aangeboord in zichzelf. Een nog niet eerder ontdekte creatieve bron. Eenmaal thuisgekomen experimenteerde hij ermee en merkte dat de koffievlek een inspirerende basis vormde om zijn illustraties mee te maken. De koffievlek gaf hem iets verrassends, een onbekende weg, een interessante dynamiek. Marcus-Gunnar had zijn vonk hervonden. Hij gebruikt het nu als startpunt voor zijn tekeningen en heeft er zelfs een hele kinderbijbel mee geïllustreerd!

Mijn eerste koffievlektekening die ik maakte tijdens de workshop van Marcus-Gunnar.

Doorgewinterde tekenaar of niet

Nu heb ik zijn verhaal hier iets geromantiseerd, maar in grote lijnen is dit de geschiedenis achter de koffievlek. In zijn workshop gingen de deelnemers, zowel schrijvers als illustratoren, op dezelfde manier aan de slag. We kregen ieder een dik vel papier (nee, geen servetje) en goten er voorzichtig wat koffie op. Eventueel kon je met je vingers de vlek nog wat manipuleren, maar niet te veel. En nu maar kijken wat voor een beeld er naar voren kwam, het papier een kwartslag draaien, wellicht dat er zich dan een ander idee aandiende.

Zo ging iedereen aan de slag, doorgewinterde tekenaar of niet, we konden er allemaal iets mee. Eerst met potlood of een fineliner de tekening opzetten en als je daar behoefte aan had de tekening inkleuren met aquarelverf, gouache en potlood.

Tijdens mijn vakantie in Engeland deze zomer heb ik veel koffievlektekeningen met mijn kinderen samen gemaakt.

Vooringenomen ideeën

Wat het met mij deed was vooral loswrikken van vooringenomen ideeën over tekenen en illustreren. Het klinkt als een kinderlijk eenvoudige opzet en wellicht een niet serieus te nemen aanvliegroute voor een illustratie, maar juist daardoor doet het z’n werk. Ik was verbaasd te zien wat voor een tekeningen er bij mij naar boven kwamen, met ideeën waar ik niet zomaar opgekomen zou zijn. Of ik deze manier van tekenen zal gebruiken als basis voor illustraties, dat weet ik nog niet. Maar het is sowieso een fijne manier om los te komen en om warm te worden voordat ik met projecten aan het werk ga.

Soms was het in Engeland wat regenachtig zodat ik de figuur in mijn tekening alvast een warme jas en broek aantrok.

Samen met kinderen

En…nog een fijne bijkomstigheid; mijn kinderen vonden het ontzettend leuk om dit samen te doen. Zij merkten ook dat ze op ideeën kwamen die ze niet van tevoren hadden kunnen bedenken en verrasten zichzelf met hun creaties.
Dus ik zou zeggen: Probeer het eens uit! Vooral als je van jezelf denkt dat je ‘niet kunt tekenen’.

Je zult zien dat je jezelf verbaast. Veel plezier!

En zo bevond ik mij begin oktober ineens in hartje Rome. Nou ja, niet ineens natuurlijk. Er ging wel wat aan vooraf.

Mijn vader hebben we, toen hij 60 werd, een leuke financiële bijdrage cadeau gedaan voor een Romereis. Een trip die zijn vader, mijn opa, altijd al had willen maken, maar niet meer heeft kunnen maken. Kort nadat hij met pensioen was en eigenlijk had willen gaan, overleed hij. Het organiseren van deze reis door mijn vader, inmiddels 72, liet op zich wachten en mijn zus bood aan dit voor hem en mijn moeder te regelen op voorwaarde dat ze mee zou mogen. En zo sloten mijn jongste zus en ikzelf ook aan.

Begin oktober was het zover en vanuit het appartement dat mijn zus had geboekt in het centrum van Rome konden we eenvoudig naar de grote Romeinse bezienswaardigheden; het Colosseum, het Forum Romanum, de Sint Pieter, de Trevi-fontein, de Engelenburcht, het Pantheon en nog veel meer. Ik vond het een overweldigende stad met bizarre tegenstellingen. Het moderne leven raast door een met Romeinse ruïnes bezaaid gebied en pompeuze neoclassicistische gebouwen doen je duizelen door de bovenmenselijke maat. Ik probeerde het te bevatten maar dat lukte me niet en ik heb er nog steeds moeite mee. Er is zoveel overdaad in Rome en toch ook veel schoonheid die ik vooral in de details vond. Ik heb genoten en ik geniet nog als ik de foto’s weer terug zie. Mijn beschrijving in dit blogje doet Rome tekort. Maar goed, zie het maar als een kleine poging daartoe. Natuurlijk heb ik een muntje in de Trevi-fontein geworpen, wat zoveel betekent als dat je ooit weer terugkeert naar Rome. Ik hoop het, want ik vond het een inspirerende stad met een enorme historische lading. En niet te vergeten heerlijke pasta’s en natuurlijk de beste espresso!